السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
465
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
از طريق وحى آن را دريافت وبه أمت خويش ابلاغ مىكنند . قانون گذار : به تصريح قرآن كريم ، خلق براي بندگى خدا آفريده شدهاند . 2 ومعبود تنها أو است وشريكي براي أو نيست . بنابر اين ، بندگان تنها در برابر خدا مسؤول اند ؛ از اين رو ، تنها أو است كه حق قانون گذارى دارد وخداوند نيز در همهء أموري كه صلاح خلق در آن است ، قوانين كلى وجزئي وضع كرده واز طريق پيامبران عليهم السّلام در دسترس مردم قرار داده است تا مكلفان ، با تكاليف ووظايف خود در ساحتهاى مختلف عبادي ، سياسي ، فرهنگى ، اقتصادى وغير آن آشنا شوند وبا عمل به آنها به سعادت وخوشبختى ابدى دست يابند تا آنكه خداى تعالى آيين اسلام را كه كاملترين دين است ومترقىترين قوانين را دارد ، بر خاتم پيامبران صلّى اللَّه عليه وآله نازل كرد وآن حضرت را به سوى بندگانش فرستاد تا آنان را با اين قوانين آشنا سازد وبه عمل به آنها فراخواند وآن بزرگوار نيز چنين كرد . قانون : قوانين دو گونهاند : تشريعي وتطبيقي . قوانين تشريعي عبارتاند از احكام كلى كه خداى تعالى براي تنظيم روابط ميان خلق وخالق يا ميان افراد ويا جوامع بشرى مقرر كرده است . قوانين تطبيقي عبارتاند از تطبيق احكام كلّى بر موضوعات ومصاديق ، مانند تطبيق حكم كلى لا ضرر بر صادرات يا واردات كالايى يا تطبيق « أوفوا بالعقود » بر عقد بيمه . 3 قوانين تشريعي تنها از جانب خداى تعالى وضع وتوسط پيامبران عليهم السّلام به مكلّفان ابلاغ مىشوند . بنابر اين ، كسى جز خداوند حق وضع چنين قوانينى را ندارد . 4 البتة به اجمال ، ولايت تشريعي ( ولايت وسلطه بر تشريع قوانين ) براي رسول خدا صلّى اللَّه عليه وآله وأهل بيت أو عليهم السّلام نيز ثابت است ( - - ) شارع ) . قوانين تطبيقي براي خبرگان أمت به معناى تطبيق كليات شريعت بر موارد خاص مورد ابتلا با ملاحظهء قوانين ثانوي ، همچون اضطرار ، جايز مىباشد . 5